Sáng Chớm Thu!

Sáng nay trời Sài Gòn bỗng nhiên trở lạnh, chạy xe trong làn gió dịu mát ban mai, nhìn bầu trời trong xanh vời vợi với nắng vàng ửng nhẹ trên những hàng cây mới chợt nhận ra rằng mùa đã sang Thu. Dẫu rằng ở nơi đây chỉ có hai mùa mưa nắng nhưng không khí chuyển mùa đôi khi vẫn bất chợt đong đầy, lắng đọng và thấm đẫm ở xung quanh, không chỉ trong làn nắng hanh vàng và ngọn gió trong lành dịu mát ban mai, không chỉ trong bầu trời lồng lộng sắc xanh trải ngút ngàn đến tận chân mây – sắc thái của mùa Thu dường như còn vương vất trên những xác lá vàng mới trở mình rơi nhẹ đêm qua, trên mình lá vẫn còn đọng lại những giọt sương khuya, cuốn cuốn bay bay theo làn gió nhẹ của bình minh, hương mùa Thu thấm đẫm khắp không gian, thoang thoảng đưa trong mùi hoa sữa nồng nàn khi những chùm hoa bé nhỏ xinh xinh một sớm nào bỗng nở bung cánh trắng, lả tả rơi đầy khắp lối đi, níu bước chân người bằng mùi hương hoa ngào ngạt, như nỗi vấn vương quyến luyến của hồn cây.

Thu ẩn mình dưới nắng Hạ chói chang. Thu nhẹ ru hồn người trong tiếng rơi tí tách của mưa. Như ngàn đời theo trình tự thời gian, Thu đã về dù mùa chưa kịp đến! Sáng nay Thu bay ngang qua thành phố, phả hồn mình lên những hàng cây, thả nhè nhẹ những âm điệu du dương mang đậm sắc thái mùa vào bầu trời trong xanh lộng gió. Chạy xe trong làn gió sớm còn ướt sương đêm, tôi bất chợt rùng mình khi cái lạnh se sắt len nhẹ vào người, ngước mặt nhìn trời bỗng thấy hồn xao xuyến lạ! Cái nao lòng khi nắng vàng bỗng nhiên lung linh quá, phút lặng người khi bầu trời cao xa vời vợi bỗng thẳm xanh đến tận cùng. Tôi ngỡ ngàng không chỉ bởi hương sắc của mùa Thu đã hiện diện và thấm đẫm ở xung quanh, mà còn vì mùa vàng tôi yêu thích đã trở về khi lòng chưa kịp đón!

Mùa Thu đến nhẹ nhàng, thâm trầm và sâu lắng như cơn gió nhẹ ngoài hiên. Tôi tự hào được sinh ra trong một mùa thật đẹp, có tháng bảy mùa hoa và có cả những cơn mưa rào chắn lối, tí tách ru hồn người trong những bản tình ca, và tí tách ru tôi trong những giai âm buồn rả rích của mưa ngâu. Thu không lạnh lẽo, xám buồn và giá buốt như những ngày Đông. Thu không chói chang, bức bối và hừng hực lửa trời như những ngày nóng bức lúc Hè sang. Thu không rực rỡ sắc màu, rộn rã âm thanh và chan chứa niềm vui như những ngày tươi thắm mùa Xuân. Thu không hơn và cũng chẳng kém khi đem so sánh với các mùa. Đơn giản chỉ vì Thu là mình với vẻ đẹp và hương thơm riêng không trộn lẫn vào đâu. Không ai có thể cắt nghĩa được yêu thương một khi nó đã được nhen lên ở trong lòng, chỉ biết rằng yêu là vì xứng đáng được yêu thôi! Với mùa Thu cũng thế, tôi yêu Thu Vàng với những nét rất riêng của nó và dĩ nhiên Thu không chỉ là niềm thương, nỗi nhớ của riêng tôi. Từ ngàn đời nay mùa Thu luôn là nguồn cảm hứng dạt dào và bất tận trong thi ca, từ những vần thơ bàng bạc ngập đầy xác lá vàng trong bài “Tiếng Thu” của Lưu Trọng Lư mà hầu như ai cũng biết: 
  

 Em không nghe rừng thu 

Lá thu rơi xào xạc 

Con nai vàng ngơ ngác

Đạp lên lá vàng khô… 

Đến nỗi sầu buồn man mác của sự biệt ly khi kẻ ở người đi, cách chia hai bờ nhung nhớ. Sự chia ly của nhân gian xảy ra ở mọi thời điểm trong đời, mọi thời khắc của năm, không chỉ riêng với mùa Thu nhưng niềm đau của sự ly biệt ấy trong mùa Thu được khắc họa rõ nét hơn, được nhân lên gấp bội phần bởi những sắc thái của mùa luôn thấm đẫm và trải đầy khắp không gian: 

 Cuối trời mây trắng bay 

Lá vàng thưa thớt quá

Phải chăng lá về rừng 

Mùa Thu đi cùng lá 

Mùa Thu ra biển cả 

Theo dòng nước mênh mang 

Mùa Thu và hoa cúc… 

                                            (Thư Tình Cuối Mùa Thu - Xuân Quỳnh)

Mùa Thu với nắng vàng hiu hắt, với mưa ngâu u buồn rả rích rơi, với gió heo may phơ phất và xác lá vàng lả tả rụng rơi ngập đầy khắp lối đi làm cho nỗi sầu trong lòng người chất chứa dâng cao, làm cho những mất mát của sự chia ly dường như tăng thêm sắc màu ảm đạm: 

 Ai hay ai biết đặng nào

Người đi từ độ Thu vào lòng tôi 

Hoa lòng chưa nở làn môi 

Đã tan theo khói đã rơi vào sầu…

                                           (Tâm Tình Mùa Ly Biệt - Nguyễn Gia Linh)

Thu khắc ghi trong lòng người nỗi nhớ, cho những hoài niệm bãng lãng bay cao để mỗi độ Thu về mùi hương hoa sữa nồng nàn thoảng bay trong gió sớm trên con đường trải đầy nắng lại làm cho tâm hồn ngẩn ngơ, thổn thức với những kỷ niệm xưa tưởng chừng như đã ngủ yên từ lâu trong tâm thức:   

Hãy chỉ giùm anh hoa sữa phố nào 

Thơm váng vất, nhớ thương nhòe hết cả 

Anh quay về hoài niệm giữa chiêm bao 

Chợt hoảng hốt cây đến mùa trút lá… 

Mùa đang rắc những yếu mềm đa cảm 

Anh đang khóc cho ngày xưa lãng mạn 

Thời hai ta nông nổi đã qua rồi! 

                            (Viết Tặng Những Mùa Xưa - Trương Nam Hương) 

Không chỉ trong thi ca, mùa Thu càng trở nên bãng lãng, huyền hoặc và quyến rũ hồn người hơn qua những giai điệu mượt mà, lắng đọng và du dương buồn của lời ca tiếng hát. Tôi đã từng nhiều lần thả hồn phiêu du theo tiếng rơi mênh mang buồn của những “Giọt Mưa Thu” “Ngoài hiên giọt mưa thu thánh thót rơi, trời lắng u buồn mây hắt hiu ngừng trôi. Nghe gió thoảng mơ hồ trong mưa thu, ai khóc ai than hờ!… Hồn thu tới nơi đây gieo buồn lây, lòng vắng muôn bề không liếp che gió về. Ai nức nở thương đời chân buông mau, dương thế bao la sầu…” (Đặng Thế Phong).

Thu đến âm thầm rồi lặng lẽ ra đi, để lại trong hồn người những mất mát ly tan, những nuối tiếc sầu rơi, những ý nghĩ riêng tư chất chứa đong đầy khi hồn lặng vắng: “Nhìn những mùa thu đi, em nghe sầu lên trong nắng và lá rụng ngoài song, nghe tên mình vào quên lãng, nghe tháng ngày chết trong thu vàng. Nhìn những lần thu đi, tay trơn buồn ôm nuối tiếc, nghe gió lạnh về đêm, hai mươi sầu dâng mắt biếc, thương cho người rồi lạnh lùng riêng. Gió heo may đã về, chiều tím loang vỉa hè, và gió hôn tóc thề, rồi mùa thu bay đi. Trong nắng vàng chiều nay, anh nghe buồn mình trên ấy, chiều cuối trời nhiều mây, đơn côi bàn tay quên lối, đưa em về nắng vương nhè nhẹ” (Trịnh Công Sơn). 

Trong những bản tình ca viết về mùa vàng yêu dấu “Thu Hát Cho Người” là một bông hoa đẹp, tỏa ngát hương trong khu vườn âm nhạc, nhẹ nhàng ru hồn người bằng những lời ca sâu lắng, bàng bạc sắc buồn. Mỗi lần giai điệu của bài hát ấy ngân nga tôi lại thấy tâm hồn mình như đang lang thang cùng với gió, vi vút thổi trên những đồi sim rực tím sắc trời chiều: “Dòng sông nào đưa người tình đi biền biệt, mùa Thu nào đưa người về thăm bến xưa, hoàng hạc bay bay mãi bỏ trời mơ, về đồi sim ta nhớ người vô bờ... Ta vẫn chờ em dưới gốc sim già đó, để hái dâng người một đóa đẫm tương tư, giữa thu vàng bên đồi sim trái chín, một mình ta ngồi khóc tuổi thơ rơi… Thời gian nào trôi bềnh bồng trên thân phận người, biệt ly nào không muộn phiền trên dấu môi. Mùa vàng lên, biêng biếc ánh chiều rơi, nhạc hoài mong ta hát vì xa người” (Vũ Đức Sao Biển)... 

Muôn đời mùa Thu vẫn là một mùa thật đẹp, với thế nhân và riêng với bản thân tôi. Tôi yêu Thu Vàng trong cả lời thơ lẫn tiếng nhạc du dương, tôi thương Thu Vàng khi mùa Thu trở về mà lòng người dường như không màng đến. 

Sáng nay Thu bay ngang qua nền trời, đáp nhẹ xuống hồn tôi. Thu vẫy đôi cánh mỏng thanh tao rực vàng màu nắng lướt nhẹ qua hàng cây, vài ba chiếc lá khô khe khẽ trở mình tách khỏi hồn cây, chao rơi trong làn gió sớm hắt hiu, êm như hơi thở của màn đêm, thoảng đâu đây tiếng thời gian ngưng đọng – đón Thu Vàng về với nhân gian!

(Viết cho Mùa Thu 2013)