BiNa Nguyen: Khánh Ly & ca khúc Hoàng Thi Thơ

Hoàng Thi Thơ sinh ngày 1 tháng 7 năm 1929 tại làng Bích Khê, xã Triệu Long, tỉnh Quảng Trị. Ông hoạt động nghệ thuật từ năm 1945 khi đang còn học trung học. Tháng 10 năm 1950, ông vào học tại trường Dự bị đại học Liên khu 3 và 4 tại Thanh Hóa, theo khoa Văn - Triết. Năm 1951 Hoàng Thi Thơ vào Sài Gòn dạy tiếng Anh và theo nghề viết nhạc, hoạt động văn nghệ.

Tháng 9 năm 1957 ông lập gia đình với ca sĩ Thúy Nga, có ba con trai và một người con gái. Người con trưởng của ông là Hoàng Thi Thi, vừa là nhạc sĩ vừa là một kỹ sư. Ngoài ra ông còn một dưỡng tử là Hoàng Thi Thao, người cháu gọi ông bằng chú và cũng là người theo sát chân ông trong nhiều năm hoạt động văn nghệ. Trong năm 1957 này ông bắt đầu tổ chức những kỳ Đại Nhạc Hội tại rạp Thống Nhất Sài Gòn; bốn năm sau ông thành lập Đoàn Văn nghệ Việt Nam và lưu diễn qua nhiều nước Á Châu. Từ năm 1967 ông là giám đốc tổ chức những chương trình ca vũ nhạc kịch, đặc biệt tại nhà hàng Maxim's, Sài Gòn.

Hoàng Thi Thơ sáng tác trên 500 ca khúc từ tình ca đến nhạc quê hương, dân ca đến nhạc thời trang, đoản khúc đến trường ca, nhạc cảnh đến nhạc kịch. Nhiều bài hát của ông đã trở nên quen thuộc với người dân Việt, nhất là những bản nhạc có tính chất dân gian, mộc mạc mang âm hưởng quê hương đã đi vào lòng dân mà lại lãng mạn như: Rước tình về với quê hương, Rong chơi cuối trời quên lãng, Đường xưa lối cũ, Tà áo cưới, Trăng rụng xuống cầu, Gạo trắng trăng thanh, Đám cưới trên đường quê, Duyên quê, Tình ta với mình... Ngoài ra ông cũng có nhiều bản nhạc kể lại những mối tình đau khổ của người con gái: Chuyện tình cô lái đò Bến Hạ, Chuyện tình La Lan, Chuyện tình người trinh nữ tên Thi...

Khoảng năm 1972-1973, Hoàng Thi Thơ sử dụng thêm bút danh mới là Tôn Nữ Trà Mi và sáng tác một loạt ca khúc mà báo chí thời đó gọi là “đem lại cho làng tân nhạc Việt Nam luồng sinh khí mới và cảm hứng tân kỳ” như: Việt Nam ơi ngày vui đã tới, Ô kìa đời bỗng dưng vui, Xây nhà bên suối, Ngày vui lý tưởng... Ông cũng là người đã nâng đỡ cho Sơn Ca và Họa Mi, làm cho hai người này trở thành nữ ca sĩ được nhiều người mến mộ.

Hoàng Thi Thơ cũng nổi tiếng trong việc nghiên cứu các điệu múa. Ông được cho là người tiên phong xây dựng những điệu vũ vừa hiện đại vừa đậm chất dân tộc. Ông cùng với vũ sư Trinh Toàn và vũ sư Lưu Hồng đã có nhiều công trình hợp tác nghiên cứu và sáng tạo các điệu múa dân tộc: Vũ múa trống, Vũ lên đồng, Vũ múa nón, Múa xòe, Múa Koho... Đồng thời ông còn đạo diễn sáng tác các vở nhạc kịch như: Từ Thức lạc lối bích đào (năm 1963), Dương Qúy Phi (1964), Cô gái điên (1966) và Ả Đào say (1968).

Năm 1965, Hoàng Thi Thơ trở thành đạo diễn điện ảnh với cuốn phim đầu tiên là “Cô gái điên”, quay từ vở nhạc kịch cùng tên của ông, do Trung tâm Điện ảnh Quốc gia sản xuất. Năm 1969 bộ phim “Người cô đơn” được chính ông đạo diễn và sản xuất. Sau năm 1975 Hoàng Thi Thơ sang định cư tại Hoa Kỳ, và ở đây ông tiếp tục tham gia đạo diễn cho một số phim video như: Chuyện tình buồn, Tiếng hát trong trăng, Người đẹp Bạch Hoa thôn và Chiêu Quân cống Hồ…

Sáng chủ nhật ngày 23 tháng 9 năm 2001, Hoàng Thi Thơ đã qua đời một cách thanh bình tại nhà riêng ở Glendale. Mộ của ông hiện nằm ở nhà quàn Heritage Memorial Services, 17712 Beach Boulevard, Huntington Beach, Hoa Kỳ.

(Sưu tầm & tổng hợp)

MỘT VÀI CA KHÚC NỔI TIẾNG CỦA NS HOÀNG THI THƠ