Nỗi Nhớ Mùa Trăng!

Đã rất lâu rồi hôm nay tôi mới lại đặt bút viết, viết lên những suy tư cảm nhận của mình về cuộc sống, về con người, về thiên nhiên và vạn vật ở xung quanh – những điều đơn sơ và bình dị, gần gũi và thân quen như hơi thở, như mạch nguồn cuộc sống trong mỗi con người.

Thời gian như cái chớp mắt của số phận, vẫn lặng lẽ trôi đi cùng năm tháng, và cuộc sống của mỗi con người, dù xáo động hay bình lặng, vui tươi hay đau buồn, theo lẽ tự nhiên, vẫn cứ lướt đi cùng với nó. Vòng quay ấy không ngừng nghỉ, lúc nhanh lúc chậm, cứ cuốn ta vào và đẩy ta đi, như lực hấp tự nhiên của trái đất. Và chúng ta cứ mải miết bước đi, như một quán tính, lao mình về phía trước, vào guồng quay tất bật của cuộc sống, quên đi những âu sầu mệt mỏi, không bao giờ dừng lại, không bao giờ thử tìm cách thoát ra, và đôi khi cũng chẳng quay đầu nhìn lại những đoạn đường mà ta đã đi qua, đã để lại ở bên kia con dốc của cuộc đời. Người ta gọi đó là quy luật, mà quy luật của cuộc sống thì bao giờ cũng có những khắt khe, những ràng buộc mà ta không thể tự ý bứt mình ra một khi những mắt xích của cỗ xe thời gian đã vận hành và cuốn ta vào, từ cái ngày mà ta được sinh ra, từ cái ngày mà ta có mặt ở trần gian, quy luật này đã xoay vần và bắt đầu vận vào với cuộc đời ta.

Như bao người trong cuộc sống này, tôi cũng đã sống và cũng đã bị guồng quay của bánh xe ấy cuốn mình vào, cứ lao đi và lao đi mải miết. Từng nhiều lần nhìn cuộc đời bằng cặp mắt của vô thức, của những âu lo đầy toan tính, của đằng đẵng nỗi buồn, của không ít những lần trăn trở và căng thẳng bởi cuộc mưu sinh, đôi khi chợt chững lại, thấy mệt mỏi rệu rã cả thể xác lẫn tâm hồn. Khi cặp mắt bên trong của mỗi con người bị quá nhiều những điều như thế phủ lấp và che mờ đi, chúng ta nhìn và chỉ nhìn thế thôi, bằng cái nhìn của vô thức, không cảm nhận được những điều mà trái tim chỉ có thể cảm nhận, chỉ có thể xuyên thấu khi tâm hồn bình yên và lắng xuống, ngừng xáo động.

Có rất nhiều những cái đẹp, những điều bình dị vẫn hiển hiện ở xung quanh, vẫn song hành cùng ta từng ngày trong cuộc sống nhưng đôi khi vì chúng quá đơn sơ hoặc có thể vì tâm trí chúng ta quá mệt mỏi và bận rộn, có quá nhiều những điều lớn lao hơn để mà suy nghĩ, để mà chứa chấp và toan tính nên tâm trí ta dường như không còn chỗ để dành cho chúng nữa. Nói cách khác, theo lối ẩn dụ, ta dường như đã quên đi cách nhìn! Ta khép chặt cặp mắt ở bên trong, không mở rộng tâm hồn để giao hòa với thiên nhiên, để cảm nhận và để khắc ghi vào lòng những nét đẹp đơn sơ ấy của cuộc sống – những khoảng lặng cần thiết, thật sự rất cần cho tâm hồn – một nguồn dưỡng chất quan trọng và hữu ích để bồi bổ và cân bằng cho tâm trí vốn đầy những bất ổn và xáo trộn, cho cái tâm tĩnh lặng! 

Đêm nay, một buổi tối bình thường như bao tối khác của một đêm mùa hè, tôi bước lên sân thượng và chợt lặng sững người đi bởi khung cảnh mở ra trong tầm nhìn. Trước mắt tôi là cả một khoảng sáng mênh mông vô tận, lung linh và bàng bạc, cái thứ ánh sáng mờ ảo, thanh tao nhưng trong ngần như dát bạc lặng lẽ chiếu rọi xuống từ vầng trăng đang vằng vặc tỏa sáng giữa nền trời đêm cao xanh vời vợi. Tôi chợt nhận ra đã từ lâu, rất lâu rồi hôm nay tôi mới lại được cảm nhận, được nhìn thấy rõ đến thế ánh sáng của vầng trăng. Bất chấp ánh đèn đường đang tỏa sáng, bất chấp những mảng màu xanh đỏ đang nhấp nháy liên hồi trên bảng hiệu và những tấm panô quảng cáo, bất chấp cả nguồn điện năng vẫn luôn rực sáng trong mái ấm các căn nhà nơi phố thị, nguồn sáng ấy – ánh sáng của vầng trăng – vẫn tìm được chỗ đứng riêng của mình, bình dị và đơn sơ giữa nền trời, lặng lẽ chiếu rọi xuống nhân gian, xuống vạn vật xung quanh và bao bọc lấy tôi bằng thứ ánh sáng bàng bạc, lung linh huyền ảo, cảm giác như đưa tay ra là có thể nắm bắt được, có thể chạm tới nó. Tôi đứng lặng người trong khoảng sáng mênh mông, để cho nguồn ánh sáng ấy ngấm sâu vào hồn, thẩm thấu vào trong tôi, đưa tôi bồng bềnh quay trở về với những mùa trăng xa xưa của miền ký ức, nơi có con sông quê chảy tràn bờ mỗi mùa nước lớn, từng ngày vẫn bình yên lặng lờ trôi trong tận cùng nỗi nhớ!

Đó là những mùa trăng xa ngái khi tôi còn là một cô bé tuổi mười lăm, đi theo phụ giúp ba trông coi lán trại trong các công trình thủy lợi mỗi dịp hè về. Năm đó ba tôi nhận thầu một con kênh dẫn nước cho vùng quê còn nghèo nàn, hẻo lánh ở Ninh Hòa. Nơi đó chưa có điện nên thú tiêu khiển, giải trí của thanh niên lúc ấy đơn sơ giản dị và mộc mạc vô cùng, nhưng không vì thế mà thiếu đi sự nên thơ lãng mạn. Còn nhớ những đêm trăng sáng, đám trai gái thanh niên trong vùng thường kéo đến tụ tập ở nhà hai cô gái, con của người dân nơi ba tôi hạ trại, để vui chơi và ca hát. Họ ngồi thành vòng tròn lớn quanh sân với vài ba cây đàn guitar trên tay, chính giữa là bình trà, rổ đậu luộc hoặc vài dĩa khoai lang ngào đường. Họ râm ran trò chuyện, cười đùa và hát cho nhau nghe những bài ca thật xưa thật cũ, những bản nhạc buồn mà bây giờ thi thoảng tôi mới lại được nghe ở đâu đó quanh mình: Xin còn gọi tên nhau, Tấm ảnh không hồn, Mùa đông của anh, Tàu đêm năm cũ, Giọt lệ đài trang… Những giọng nam thanh nữ tú ngọt ngào cất lên trong đêm hòa quyện với tiếng guitar trầm bổng ấm áp, như đưa hồn người lạc vào cõi thiên thai với sóng sánh trăng thanh, với vi vu gió hát, với lồng lộng mây trời, không gian như trầm lắng lại, mênh mang hơn trong lời ca tiếng nhạc du dương. Cô gái nhỏ là tôi lúc đó góp mặt vào như một thành viên nhí nhưng bền bỉ vô cùng – không bỏ lỡ một đêm trăng nào và bao giờ cũng là vị khán giả sau cùng. Tôi cứ ngồi ôm gối lắng nghe, mắt ngước lên bầu trời đêm, lặng lẽ ngắm nhìn những vì sao nhỏ đang bị che mờ đi bởi ánh sáng của vầng trăng, để cho từng lời ca tiếng nhạc thấm sâu vào hồn, hun hút miên man. Những đêm trăng ấy đã khắc vào lòng tôi kỷ niệm khó quên – những ký ức đẹp, lung linh trong vắt như ánh sáng trăng rằm trong dĩ vãng tuổi thơ năm nào...

Đó là mùa trăng xa xưa của những năm cuối cấp, cả gia đình phải về quê dự đám tang bà ngoại, tôi ở lại trông nhà và cùng người bạn thân ôn bài cho kỳ thi sắp đến. Hôm đó trăng sáng vằng vặc, bầu trời quang đãng không một gợn mây, gió từ bờ sông lồng lộng thổi lên, đung đưa xào xạc hàng dừa và tàng cây trước sân nhà. Hai đứa con gái trong ngôi nhà vắng lặng rộng thênh, trước cảnh sắc của đêm, không còn tâm trí đâu để học bài, sợ ma nên bật đèn sáng choang khắp các phòng rồi kéo nhau ra ngồi ngoài thềm, dưới giàn hoa thiên lý. Không gian loang loáng và sóng sánh ánh trăng, gió miên man vi vút thổi đùa rối tung mái tóc, những bóng lá đổ dài xuống khoảng sân nhỏ tạo thành những mảng sáng tối nhạt nhòa, hương hoa thiên lý ngào ngạt nồng nàn thoảng đưa trong đêm. Tuổi mới lớn ôm ấp nhiều hoài vọng, có biết bao điều để nhỏ to tâm sự, hai đứa tôi cứ rúc rích cười, vừa ngồi nhìn trăng vừa trò chuyện mãi cho đến khi bóng lá đổ dài, trời trở lạnh khi cơn gió về khuya nhè nhẹ thổi…

Đó là mùa trăng xa xưa của những năm đại học, phố thị cao tầng và sáng ánh đèn đã che lấp mất màu trăng, mỗi lần về thăm nhà tôi lại thấy lòng bồi hồi thổn thức và miên man như con nước vơi đầy. Cửa sổ phòng tôi hướng ra dòng sông, nhiều đêm đang thiu thiu ngủ tôi bỗng giật mình choàng tỉnh dậy bởi tiếng đàn guitar bập bùng trên sóng nước. Có một nhóm thanh niên dạo ấy, cứ mỗi độ trăng tròn lại chèo thuyền ra neo giữa dòng sông và chơi đàn khi trời đã về khuya, có lẽ bởi thời khắc ấy mọi âm thanh của cuộc sống bên ngoài đã lắng xuống, không gian trở nên yên ả và tĩnh lặng hơn bao giờ, lời ca tiếng hát vì thế cũng trở nên hay và vô cùng da diết. Tôi cứ nằm lặng im trong đêm, để cho những âm thanh ấy lắng sâu vào hồn, không nghe rõ lời ca vì tiếng hát trên sóng nước bị những cơn gió lớn thổi bạt đi, chỉ nghe tiếng đàn guitar cứ réo rắt bập bùng, trải dài miên man, càng về khuya âm sắc ấy càng trở nên rõ nét, ấm áp lạ thường, len sâu vào tận cõi hồn, làm tôi mơ màng liên tưởng đến câu thơ về bến sông trăng trong bài Đây Thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử: “Thuyền ai đậu bến sông trăng đó. Có chở trăng về kịp tối nay?”… Bây giờ về thăm nhà vào mỗi mùa trăng sáng, tôi không còn được nghe tiếng đàn guitar bập bùng rơi trên sông nước như ngày xưa nữa, có lẽ bởi nhóm thanh niên ấy giờ đây đã lớn hoặc đang phiêu bạt sinh sống ở một phương trời xa nào đó, giống như tôi!...

Những dòng suy tưởng miên man, lang thang trong tiềm thức cứ trôi đi trong tận cùng nỗi nhớ, như ánh trăng vàng lóng lánh vẫn đang lặng lẽ tuôn chảy ở quanh tôi, lung linh một sắc màu huyền ảo. Tôi nhìn trăng và như thấy bóng mình in hằn trên đó, những mùa trăng của quá khứ xa xưa, của hiện tại hôm nay và của cả tương lai mai sau. Tôi nhìn trăng và chợt hiểu rằng dù mai này mình có đi đâu, có sống ở phương trời xa xôi diệu vợi nào và có lớn khôn, có đi qua bao nhiêu thời điểm trong đời thì trên trời vẫn sẽ chỉ là một vầng trăng ấy – trăng của mọi người và trăng của riêng tôi! Ánh sáng của vầng trăng vẫn lặng lẽ chiếu rọi xuống quanh tôi, bao bọc lấy tôi, song hành cùng tôi và chứng kiến mọi thăng trầm vui buồn trên những nẻo đường mà tôi đã đi qua. Trăng chiếu sáng cho đời, cho người và mãi sáng ở trong tôi! 

(Viết cho mùa trăng 2013)